11 Mayıs 1944: Gösterişli feminist sanatçı Florine Stettheimer

0
274

Amerikalı modernist ressam, tiyatro dekoru ve kostüm tasarımcısı, şair Florine Stettheimer, 19 Ağustos 1871 tarihinde Rochester, New York’ta doğar. Annesi varlıklı Alman-Yahudi bir ailenin dokuz kızından biridir. Babası dört kardeşiyle birlikte Florine’i terk edip Avustralya’ya gittiği için kadınlarla çevrili bir ortamda, New York ile Avrupa arasında gidip gelerek büyür. En küçük üç kız kardeş, annelerinin 1935’teki ölümüne dek birbirleriyle çok yakın bağlar kurdukları için “Stettiler” diye bilinir.

Sanatsal becerilerini çocuk yaşta göstermeye başlayan Florine, 10 ile 15 yaşları arasında Stuttgart’ta bir yatılı kız okulunda okur ve okul müdiresinden sanatla ilgili özel eğitim alır. 1887-1889 yılları arasında, özel çizim dersleri almaya devam ettiği Berlin’de yaşar. 1892’de New York’ta dört yıllık özel sanat eğitim programı Art Students League’e kaydolur ve bu okulu bitirir.

Florine Stettheimer, arkadaşlarını ve New York şehriyle ilgili deneyimlerini resmeder. Irk ve cinsel yönelimler gibi tartışmalı konuları ele alır. Kamusal alanda “Yeni Kadın” imajının tartışıldığı yıllarda, kız kardeşleriyle birlikte avangart müdavimleri olan bir salon işletirler. 1930’larda kadın sanatçılar ile feminist temaları ele alan tiyatro eserleri arar, opera sahne dekoru ve kostüm tasarımları yapar. En ünlü eserleri, New York şehrinin “katedralleri” olarak nitelendirdiği yerleri gösterir: Broadway, Wall Street, Fifth Avenue ve New York’un büyük sanat müzeleri gibi. Eserleri kendisi hayattayken New York ve Paris’teki 40’tan fazla müzede sergilenir. 1938’de MoMA tarafından Amerikan sanatının ilk sergisi Avrupa’ya gönderildiğinde, çalışmaları dahil edilen sadece iki kadın vardır: Georgia O’Keeffe ve Florine Stettheimer.

A Model (Nude Self-Portrait), 1915.

20’li ve 30’lu yaşlarında Stettheimer’ın resimleri, günlük ve şiirleri erkek anatomisine olan hayranlığını yansıtır. Yine de birçok feminist gibi evliliğin kadınların özgürlüğünü kısıtladığı ve yaratıcılığı engellediği inancıyla, evlilik fikrine inatla karşı olduğunu da gösterir.

1900’lerin başlarında kaleme aldığı bir şiirinde abartılı zevklerinden söz eder; altın terlikler, soğuk istiridyeler, karışık çiçekli kendi bahçesi ve kulelerle dolu gökyüzü. O zamanlar sadece feministlerin ve süfrajetlerin giydiği, aynı zamanda büyük kanvas tablolar üzerinde özgürce çalışmasını sağlayan beyaz pantolonlar giyer.

1915’te 45 yaşındayken Stettheimer ilk feminist nü resmini, kendi gerçek boyutlu çıplak portresini yapar: A Model (Nude Self-Portrait). Geçmişin tartışmalı nü resimlerinden (Manet’in Olympia ve Goya’nın Nude Maja’sı gibi) parçaları kombine eden bu çalışması, bir kadın tarafından yapıldığı bilinen ve ressamın kendini resmettiği ikinci nü portre çalışmasıdır (ilk çalışma on yıl önce Alman sanatçı Paula Modersohn-Becker’e ait). Pervasızca boyadığı kasık kıllarının üzerinde bir çiçek buketi tutan Stettheimer’in portredeki muzip ve alaycı bakışı, geleneksel nü resimleriyle belirgin zıtlık oluşturur. Erkeğin zevki için yapılmış olmaktan ziyade bir kadının bakış açısıyla yapılmış olduğu için, ilk apaçık feminist nü resim olarak nitelendirilir. Geleneksel cinsiyet rollerini tersine çeviren, kadın odaklı, mesela bir grup kadının fiziksel görünümüne hayranlık duydukları yakışıklı erkek egzersiz hocasının etrafında dans ettiği resimler yapar.

Yaşamı boyunca New York’taki sanat galericileri Stettheimer’i galerilerine katmaya çalışır. Arasıra birkaçını kabul eder ve sık sık eserlerine alıcı çıkar, ne var ki her bir resmine yüzbinlerce dolar istediği için kimse bu parayı karşılayamaz. Gülümseyip, resimlerinden hoşlandığını ve onları tutmayı tercih ettiğini söylerken aynı zamanda, onları halka açık sergilere ödünç verir.

Stettheimer’in çalışması hem kendisi hem de topluluğuyla ilgili gender-bender ve şehvetli tasvirleriyle feminist sanatın önünü açar. Feminist sanat tarihçisi Linda Nochlin tarafından “rokoko-yıkıcı” olarak tanımlanır. Tanınmış tek bir sanat galerisi “grubu” veya Dada, soyut, vb. özel bir tarz ile anılmayı reddettiği için, eserleri daima ve sadece kendisine ait olarak görülür ve öyle kabul edilir.

Florine Stettheimer 11 Mayıs 1944 tarihinde kanserden ölür. Vasiyeti üzerine resimleri satılmak yerine ABD’nin dört bir yanındaki müzelere bağışlanarak dağıtılır. Ölümünden sonra, Crystal Flowers adlı bir şiir kitabı 1949 yılında kız kardeşi tarafından yayınlanır.

https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-flamboyant-feminism-cult-artist-florine-stettheimer

Yorum yazın

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.