Fatma Aliye Hanım (1862-1936), Osmanlı İmparatorluğu’nda ‘kadın sorunu’nu romanlarında tartışan ilk Müslüman Türk kadın romancı olması bakımından oldukça önemli bir isimdir. Fatma Aliye Hanım’dan önce kadın ve kadın ile ilgili sorunlar sadece erkeklerin tartıştıkları bir alan iken ilk defa Fatma Aliye Hanım romanları ile daha önceki Osmanlı romanlarında çizilen kadın tipinden farklı bir ‘kadın tipi’ ortaya koymuştur. Romanlarında kadınların evlilik içinde eşitliğini, aldatılma karşısında boşanma hakkını dile getirmiş. Romanlarındaki kadın karakterler kendi ayakları üzerinde duran kadınlar olmuştur.

Kadın haklarına aileyi esas alan bir çerçeveden bakan Fatma Aliye, radikal feminist düşüncelere sahip değildi. Ancak Fatma Aliye, kadın hakları konusunda dönemine göre sorgulayıcı bir tutum sergilemiştir. Fatma Aliye, kadınların gelişiminin önündeki en önemli engelin erkekler olduğunu söylüyordu. Kadın haklarını islami bir çerçeveden kopmadan savunurken; çok eşliliği karşı çıkıyor, kadınların boşanma hakkını savunuyordu. Kadınların eğitimini çok önemsiyordu.

Fatma Aliye; Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e uzanan süreçte yazdığı romanlarının yanında felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih üzerine de eserleri vardır. 1895‐1908 tarihleri arasında haftada iki kez yayınlanan Hanımlara Mahsus Gazete’de başyazar olarak yazı yazmıştır.

Fatma Aliye Hanım, Türk Edebiyatı’nın ilk kadın romancısı olarak kabul görmektedir. Ahmet Mithat Efendi ile yazdığı Hayal ve Hakikat’in dışında tek başına kaleme aldığı dört romanı vardır. Bunlar, Muhadarat (1891-1892), Refet (1896-1897), Udi (1897-1898) ve Enin (1910) adlı eserlerdir.

http://www.tarihinpesinde.com/dergimiz/sayi15/M15_07.pdf

http://www.istanbulkadinmuzesi.org/fatma-aliye-hanim-topuz

http://www.lacivertdergi.com/portre/ornek-kadinlar/2014/10/30/cumhuriyetin-unuttugu-kadin-fatma-aliye

Cevapla

Please enter your comment!
Please enter your name here